Hiszpania, największy producent oliwy: liczby i fakty

Produkcja oliwy w Hiszpanii kampania po kampanii, susza 2022–2024 i odbicie, prognoza 2026/27, eksport do Włoch i USA, spożycie, gaje i almazary w liczbach.

Redakcja OliwaHiszpanska.pl10 min czytaniaPoradniki
Hiszpania, największy producent oliwy: liczby i fakty
W skrócie

Hiszpania wytłacza w typowym sezonie około 40% światowej oliwy i dwie trzecie unijnej. W kampanii 2025/26 wyprodukowała około 1,3 mln ton, a pierwsza prognoza ministerstwa rolnictwa na 2026/27 mówi o 1,6 mln ton. Po suszy lat 2022–2024, gdy zbiory spadły o połowę, sektor wrócił do dawnej skali, a eksport sięga średnio ponad 900 tys. ton rocznie.

Produkcja 2025/26
około 1,30 mln t
Prognoza 2026/27
1 602 596 t, w tym Andaluzja 1,26 mln t
Powierzchnia gajów
około 2,87 mln ha (wstępne dane za 2025 r.)
Tłocznie
około 1750 almazar i 67 ekstraktorni oleju z wytłoków
Eksport
średnio 919 tys. t rocznie w pięciu kampaniach, ponad 5 mld €
Spis treści
  1. Produkcja kampania po kampanii
  2. Susza 2022–2024 i powrót do normy
  3. Hiszpania na tle świata i Unii
  4. Gaje, drzewa i almazary
  5. Eksport: dokąd płynie hiszpańska oliwa
  6. Spożycie w Hiszpanii
  7. Oliwa z wytłoków i oliwki stołowe
  8. Jak czytać dane o oliwie
  9. Pytania i odpowiedzi

Produkcja kampania po kampanii

Rok oliwny, campaña, trwa od 1 października do 30 września, dlatego wszystkie dane podaje się dla dwóch lat kalendarzowych, np. 2025/26. Zbiór i tłoczenie przypadają na październik–luty, a wiosna i lato to czas sprzedaży zapasów. Drzewo oliwne owocuje przemiennie, więc rok wysoki często sąsiaduje z niższym, nawet bez udziału pogody.

Kampania Produkcja oliwy w Hiszpanii Komentarz
2017/18 1 262 200 t rok średni
2018/19 1 789 800 t rekord w historii
2019/20 1 125 700 t spadek po roku rekordowym
2020/21 1 390 000 t odbicie
2021/22 1 492 800 t ostatni dobry rok przed suszą
2022/23 665 800 t susza i upał w czasie kwitnienia
2023/24 około 854 000 t druga słaba kampania z rzędu
2024/25 1 421 100 t powrót do normy
2025/26 około 1 301 000 t spadek o około 8%
2026/27 1 602 596 t (prognoza z 1 X 2026) wzrost o 23%

Średnia z pięciu kampanii 2017/18–2021/22 wynosiła około 1,41 mln ton. Dla porównania: w rekordowym 2018/19 Hiszpania wyprodukowała ponad dwa razy więcej oliwy niż Włochy, Grecja, Tunezja i Turcja razem. Wpływ kolejnych zbiorów na ceny omawiamy w tekście o tym, ile kosztuje hiszpańska oliwa.

Susza 2022–2024 i powrót do normy

Dwie kampanie suszy były największym wstrząsem w nowożytnej historii hiszpańskiej oliwy. Wiosną 2022 i 2023 r. fale upałów przyszły w czasie kwitnienia, a deszczu brakowało przez wiele miesięcy. W kampanii 2022/23 produkcja spadła do około 666 tys. ton, czyli do mniej niż połowy średniej. W kolejnej, 2023/24, wyniosła około 854 tys. ton. Na świecie zabrakło oliwy: globalna produkcja spadła w 2023/24 do około 2,56–2,59 mln ton, a ceny w hurcie pobiły wszystkie rekordy.

W kampanii 2024/25 deszcze wróciły i Hiszpania wytłoczyła ponad 1,42 mln ton, o dwie trzecie więcej niż rok wcześniej. Kampania 2025/26 zamknęła się na poziomie około 1,3 mln ton, a zapasy na 30 września 2026 r. wyniosły 356 914 ton. Prognoza na 2026/27 zakłada 1,6 mln ton, więc razem z zapasami kraj może mieć do dyspozycji blisko 2 mln ton oliwy. Jak susza zmienia sposób uprawy i mapę gajów, opisujemy w artykule o suszy, upałach i przyszłości hiszpańskich gajów.

Udział regionów w prognozie na 2026/27 pokazuje, jak bardzo produkcja skupia się na południu:

Wspólnota autonomiczna Prognoza 2026/27 Udział w kraju
Andaluzja 1 261 200 t 78,7%
Kastylia-La Mancha 152 555 t 9,5%
Estremadura 97 300 t 6,1%
Katalonia 30 344 t 1,9%
Wspólnota Walencka 24 373 t 1,5%
Aragonia 12 490 t 0,8%
Murcja 10 318 t 0,6%
pozostałe regiony około 14 000 t poniżej 1%

Sama prowincja Jaén ma dać 575 tys. ton, czyli 36% oliwy Hiszpanii i więcej niż cała Grecja w przeciętnym roku. Więcej o tych regionach piszemy w tekstach o Andaluzji, prowincji Jaén i Kastylii-La Manchy.

Hiszpania na tle świata i Unii

Świat produkuje w dobrym roku około 3,4–3,5 mln ton oliwy. W kampanii 2024/25 było to około 3,5 mln ton, a Hiszpania z wynikiem 1,42 mln ton odpowiadała za około 40% podaży i dwie trzecie produkcji Unii Europejskiej. W latach suszy jej udział gwałtownie spadał: w 2022/23 przy produkcji światowej około 2,76 mln ton Hiszpania dała już tylko co czwarty litr.

Najbliżsi rywale są daleko w tyle. Włochy, Grecja, Tunezja i Turcja produkują zwykle po 200–500 tys. ton. Tunezja rośnie najszybciej: w trzech kampaniach od 2023/24 do 2025/26 przeszła drogę od około 220 do około 450 tys. ton i eksportuje znaczną część oliwy luzem do Hiszpanii i Włoch. O różnicach w stylu i smaku oliw z tych krajów piszemy w porównaniu oliwy hiszpańskiej, włoskiej i greckiej.

Gaje, drzewa i almazary

Wskaźnik Wartość Rok
Powierzchnia gajów oliwnych 2 873 396 ha (dane wstępne) 2025
Gaje pod oliwę, pod oliwki stołowe i dwukierunkowe 2,48 mln ha, 89 tys. ha, 252 tys. ha 2024
Udział gajów bez nawadniania około 69% 2024/25
Gaje w Andaluzji 1,56 mln ha 2022/23
Drzewa w prowincji Jaén ponad 65 mln 2024
Rolnicy uprawiający oliwki około 400 tys. 2024
Almazary 1755 2024
Rozlewnie około 1500 2024
Rafinerie 22 2024
Ekstraktornie oleju z wytłoków 67 2025/26
Udział spółdzielni w produkcji oliwy 64,7% 2021/22

Powierzchnia gajów powoli rośnie: od 2015 r. przybyło około 5%, głównie dzięki nowym sadom intensywnym i żywopłotowym z nawadnianiem, często na ziemiach, gdzie wcześniej uprawiano zboża lub bawełnę. Mimo to większość hiszpańskich drzew wciąż rośnie w tradycyjnych gajach bez nawadniania, często na stokach. Różnice między tymi systemami opisuje tekst o gajach tradycyjnych, intensywnych i żywopłotowych.

Typowy hiszpański rolnik ma kilka lub kilkanaście hektarów i oddaje oliwki do spółdzielni, która je tłoczy i sprzedaje oliwę. Spółdzielnie wytwarzają prawie dwie trzecie oliwy w kraju, a najwięcej jest ich w Andaluzji. Kto stoi za nimi i za największymi markami, opisujemy w tekście kto robi hiszpańską oliwę, a konkretne tłocznie pokazuje mapa almazar.

Eksport: dokąd płynie hiszpańska oliwa

Hiszpania eksportuje około dwóch trzecich swojej oliwy. W pięciu kampaniach z lat 2020–2025 sprzedawała za granicę średnio 919 300 ton rocznie o wartości przekraczającej 5 mld €, a wartość eksportu była ponad osiem razy wyższa od wartości importu. W samych dziesięciu pierwszych miesiącach kampanii 2025/26 eksport wyniósł 833 440 ton.

Wskaźnik Wartość Okres
Eksport oliwy 778 942 t, 6,16 mld € rok 2024
Import oliwy 243 561 t, głównie z Portugalii (47%) i Tunezji (22%) rok 2024
Udział eksportu luzem ponad 60% średnia pięciu kampanii
Eksport do USA 87 273 t, z tego 52 874 t butelkowane w Hiszpanii I półrocze 2025
Eksport do USA (firmy eksportujące) 102 313 t, wzrost o 22% rok 2025
Eksport oliwy z Andaluzji 4,57 mld € rok 2024

Głównymi kierunkami są Włochy, USA, Francja, Portugalia i Wielka Brytania. Słabością hiszpańskiego eksportu jest przewaga oliwy luzem: ponad 60% wyjeżdża w cysternach, przede wszystkim do Włoch, gdzie jest butelkowana i sprzedawana dalej pod włoskimi markami z wyższą marżą. Oliwę w butelkach Hiszpania wysyła głównie do USA, Francji i Portugalii, a jej eksport w ciągu pięciu lat do 2024 r. potroił się.

Stany Zjednoczone są najważniejszym rynkiem poza Unią. Od 2014 r. Hiszpania jest tam największym dostawcą oliwy pod względem ilości, choć w wartości wciąż prowadzą Włochy. W pierwszej połowie 2025 r. ponad 60% hiszpańskiej oliwy sprzedanej do USA trafiło tam już w butelkach. Od sierpnia 2025 r. oliwę z Unii obejmują w USA cła importowe, a hiszpańskie czarne oliwki stołowe obciążają tam osobne cła, które kosztowały sektor około 257 mln € strat. Druga po USA wśród rynków spoza UE jest Wielka Brytania, rosną też Australia, Kanada i Chiny.

Spożycie w Hiszpanii

Hiszpanie są jednymi z największych konsumentów oliwy na świecie, ale rekordowe ceny lat 2022–2024 wyraźnie zmieniły ich zwyczaje. W kampanii 2021/22 rynek krajowy wchłonął około 602 tys. ton oliwy, a w 2022/23 już tylko około 367 tys. ton. Część rodzin przeszła wtedy na olej słonecznikowy, który w Hiszpanii zawsze był tańszą alternatywą.

Wskaźnik spożycia w domach Wartość Rok
Zakupy oliwy przez gospodarstwa domowe 264,7 mln l 2024
Wydatki gospodarstw domowych na oliwę 2,11 mld € 2024
Spożycie na osobę 8,9 l 2020
Spożycie na osobę 5,6 l 2024
w tym extra virgin na osobę 2,2 l 2024
Udział marek własnych sieci w sprzedaży samoobsługowej 53,5% 2024
Sprzedaż oliwy w butelkach na rynku krajowym 143,6 mln l, w tym 68,2 mln l extra virgin I półrocze 2025/26

Liczby z gospodarstw domowych nie obejmują restauracji, hoteli ani przemysłu spożywczego, dlatego są niższe niż całkowite zużycie. Pokazują jednak trend: spożycie na osobę spadło w latach 2020–2024 o ponad jedną trzecią, a wydatki wzrosły, bo litr kosztował znacznie więcej. Hiszpanie kupują oliwę głównie w supermarketach (56,7% zakupów w 2024 r.) i hipermarketach (28,6%), a ponad połowa butelek to marki własne sieci.

Uwaga

W hiszpańskich sklepach obok extra virgin stoją oliwy „suave” i „intenso”. To mieszanki oliwy rafinowanej z virgin, a nie odmiany ani poziomy jakości extra virgin. Wyjaśniamy to w tekście o kategoriach oliwy.

Oliwa z wytłoków i oliwki stołowe

Hiszpania jest też największym producentem oleju z wytłoków, aceite de orujo. Wytłoki, czyli miąższ, skórki i pestki po tłoczeniu, przerabia 67 ekstraktorni. W kampanii 2025/26 kraj miał wytworzyć około 125 tys. ton tego oleju, co odpowiada około 60% produkcji światowej i 68% światowego handlu. Hiszpański olej z wytłoków trafia do ponad 130 krajów, a na początku kampanii 2025/26 największymi odbiorcami były USA (30% eksportu), Brazylia i Wielka Brytania. Czym ten produkt jest i do czego się nadaje, wyjaśnia tekst o oliwie z wytłoków.

Osobnym rynkiem są oliwki stołowe. W kampanii 2024/25 Hiszpania przeznaczyła na nie ponad 530 tys. ton owoców, głównie odmian Manzanilla, Hojiblanca i Gordal, uprawianych przede wszystkim w Andaluzji, w okolicach Sewilli. Hiszpania jest największym eksporterem oliwek stołowych na świecie, a ich historię i odmiany opisuje przewodnik po hiszpańskich oliwkach stołowych.

Jak czytać dane o oliwie

Liczby o hiszpańskiej oliwie publikuje kilka instytucji i warto wiedzieć, co oznaczają. Prognoza (aforo) ministerstwa rolnictwa pojawia się na początku października i jest szacunkiem przed zbiorem. Dane miesięczne o produkcji, sprzedaży i zapasach zbiera agencja kontroli żywności AICA na podstawie deklaracji almazar i rozlewni. Ostateczny wynik kampanii znany jest dopiero po jej zamknięciu, czyli po 30 września, i potrafi odbiegać od prognozy o kilka, a nawet kilkanaście procent.

Dane eksportowe podaje się zwykle w latach kalendarzowych, a dane o produkcji w kampaniach, więc nie da się ich prosto od siebie odjąć. Dlatego w tabelach zawsze zaznaczamy okres. Szerszy obraz rynku i najważniejsze pojęcia zebraliśmy w przewodniku oliwa z Hiszpanii od podstaw.

Pytania i odpowiedzi

Ile oliwy produkuje Hiszpania rocznie?

W typowym roku od 1,3 do 1,5 mln ton. W kampanii 2025/26 było to około 1,3 mln ton, a prognoza na 2026/27 mówi o 1,6 mln ton. Rekord, prawie 1,79 mln ton, padł w kampanii 2018/19, a najsłabszy wynik ostatnich lat, około 666 tys. ton, w suszy 2022/23.

Jaki procent światowej oliwy pochodzi z Hiszpanii?

W normalnym roku około 40%, czyli cztery na dziesięć litrów oliwy na świecie. Hiszpania wytwarza też około dwóch trzecich oliwy Unii Europejskiej. W latach suszy udział ten spada: w kampanii 2022/23 wyniósł tylko około jednej czwartej.

Który region Hiszpanii produkuje najwięcej oliwy?

Andaluzja, która daje zwykle trzy czwarte hiszpańskiej oliwy, a w prognozie na 2026/27 nawet 79%. Najważniejsza jest prowincja Jaén, gdzie rośnie ponad 65 mln drzew i powstaje ponad jedna trzecia oliwy kraju. Druga jest Kastylia-La Mancha, trzecia Estremadura.

Dlaczego w latach 2022–2024 zabrakło hiszpańskiej oliwy?

Przez dwie kampanie z rzędu susza i fale upałów w czasie kwitnienia zniszczyły zawiązki owoców. Produkcja spadła z blisko 1,5 mln ton w 2021/22 do około 666 tys. ton w 2022/23 i około 854 tys. ton w 2023/24. Ceny w hurcie wzrosły wtedy do rekordowych poziomów, a spożycie w Hiszpanii wyraźnie spadło.

Dokąd Hiszpania eksportuje najwięcej oliwy?

Pod względem ilości najwięcej oliwy trafia do Włoch, głównie luzem, do butelkowania. Kolejne kierunki to USA, Francja, Portugalia i Wielka Brytania. Stany Zjednoczone są największym rynkiem poza Unią: w 2025 r. hiszpańscy eksporterzy wysłali tam ponad 100 tys. ton.

Ile oliwy zjada przeciętny Hiszpan?

W domach przeciętny Hiszpan zużył w 2024 r. około 5,6 l oliwy, wobec 8,9 l w 2020 r. Spadek wynikał głównie z rekordowych cen po suszy. Do tego dochodzi oliwa zjadana w restauracjach i w produktach spożywczych, której te dane nie obejmują.

Ile almazar działa w Hiszpanii?

W 2024 r. w Hiszpanii działało około 1750 almazar, czyli tłoczni oliwy, do tego około 1500 rozlewni, 22 rafinerie i 67 ekstraktorni oleju z wytłoków. Prawie dwie trzecie oliwy wytwarzają spółdzielnie. Najwięcej tłoczni jest w Andaluzji, zwłaszcza w prowincjach Jaén i Kordoba.

Redakcja OliwaHiszpanska.pl
Zespół serwisu, który od lat śledzi hiszpańskie gaje, almazary i kuchnię. Piszemy na podstawie specyfikacji DOP, danych rynkowych i własnych degustacji, bez tekstów sponsorowanych.