Hiszpania wytłacza w typowym sezonie około 40% światowej oliwy i dwie trzecie unijnej. W kampanii 2025/26 wyprodukowała około 1,3 mln ton, a pierwsza prognoza ministerstwa rolnictwa na 2026/27 mówi o 1,6 mln ton. Po suszy lat 2022–2024, gdy zbiory spadły o połowę, sektor wrócił do dawnej skali, a eksport sięga średnio ponad 900 tys. ton rocznie.
- Produkcja 2025/26
- około 1,30 mln t
- Prognoza 2026/27
- 1 602 596 t, w tym Andaluzja 1,26 mln t
- Powierzchnia gajów
- około 2,87 mln ha (wstępne dane za 2025 r.)
- Tłocznie
- około 1750 almazar i 67 ekstraktorni oleju z wytłoków
- Eksport
- średnio 919 tys. t rocznie w pięciu kampaniach, ponad 5 mld €
Spis treści
Produkcja kampania po kampanii
Rok oliwny, campaña, trwa od 1 października do 30 września, dlatego wszystkie dane podaje się dla dwóch lat kalendarzowych, np. 2025/26. Zbiór i tłoczenie przypadają na październik–luty, a wiosna i lato to czas sprzedaży zapasów. Drzewo oliwne owocuje przemiennie, więc rok wysoki często sąsiaduje z niższym, nawet bez udziału pogody.
| Kampania | Produkcja oliwy w Hiszpanii | Komentarz |
|---|---|---|
| 2017/18 | 1 262 200 t | rok średni |
| 2018/19 | 1 789 800 t | rekord w historii |
| 2019/20 | 1 125 700 t | spadek po roku rekordowym |
| 2020/21 | 1 390 000 t | odbicie |
| 2021/22 | 1 492 800 t | ostatni dobry rok przed suszą |
| 2022/23 | 665 800 t | susza i upał w czasie kwitnienia |
| 2023/24 | około 854 000 t | druga słaba kampania z rzędu |
| 2024/25 | 1 421 100 t | powrót do normy |
| 2025/26 | około 1 301 000 t | spadek o około 8% |
| 2026/27 | 1 602 596 t (prognoza z 1 X 2026) | wzrost o 23% |
Średnia z pięciu kampanii 2017/18–2021/22 wynosiła około 1,41 mln ton. Dla porównania: w rekordowym 2018/19 Hiszpania wyprodukowała ponad dwa razy więcej oliwy niż Włochy, Grecja, Tunezja i Turcja razem. Wpływ kolejnych zbiorów na ceny omawiamy w tekście o tym, ile kosztuje hiszpańska oliwa.
Susza 2022–2024 i powrót do normy
Dwie kampanie suszy były największym wstrząsem w nowożytnej historii hiszpańskiej oliwy. Wiosną 2022 i 2023 r. fale upałów przyszły w czasie kwitnienia, a deszczu brakowało przez wiele miesięcy. W kampanii 2022/23 produkcja spadła do około 666 tys. ton, czyli do mniej niż połowy średniej. W kolejnej, 2023/24, wyniosła około 854 tys. ton. Na świecie zabrakło oliwy: globalna produkcja spadła w 2023/24 do około 2,56–2,59 mln ton, a ceny w hurcie pobiły wszystkie rekordy.
W kampanii 2024/25 deszcze wróciły i Hiszpania wytłoczyła ponad 1,42 mln ton, o dwie trzecie więcej niż rok wcześniej. Kampania 2025/26 zamknęła się na poziomie około 1,3 mln ton, a zapasy na 30 września 2026 r. wyniosły 356 914 ton. Prognoza na 2026/27 zakłada 1,6 mln ton, więc razem z zapasami kraj może mieć do dyspozycji blisko 2 mln ton oliwy. Jak susza zmienia sposób uprawy i mapę gajów, opisujemy w artykule o suszy, upałach i przyszłości hiszpańskich gajów.
Udział regionów w prognozie na 2026/27 pokazuje, jak bardzo produkcja skupia się na południu:
| Wspólnota autonomiczna | Prognoza 2026/27 | Udział w kraju |
|---|---|---|
| Andaluzja | 1 261 200 t | 78,7% |
| Kastylia-La Mancha | 152 555 t | 9,5% |
| Estremadura | 97 300 t | 6,1% |
| Katalonia | 30 344 t | 1,9% |
| Wspólnota Walencka | 24 373 t | 1,5% |
| Aragonia | 12 490 t | 0,8% |
| Murcja | 10 318 t | 0,6% |
| pozostałe regiony | około 14 000 t | poniżej 1% |
Sama prowincja Jaén ma dać 575 tys. ton, czyli 36% oliwy Hiszpanii i więcej niż cała Grecja w przeciętnym roku. Więcej o tych regionach piszemy w tekstach o Andaluzji, prowincji Jaén i Kastylii-La Manchy.
Hiszpania na tle świata i Unii
Świat produkuje w dobrym roku około 3,4–3,5 mln ton oliwy. W kampanii 2024/25 było to około 3,5 mln ton, a Hiszpania z wynikiem 1,42 mln ton odpowiadała za około 40% podaży i dwie trzecie produkcji Unii Europejskiej. W latach suszy jej udział gwałtownie spadał: w 2022/23 przy produkcji światowej około 2,76 mln ton Hiszpania dała już tylko co czwarty litr.
Najbliżsi rywale są daleko w tyle. Włochy, Grecja, Tunezja i Turcja produkują zwykle po 200–500 tys. ton. Tunezja rośnie najszybciej: w trzech kampaniach od 2023/24 do 2025/26 przeszła drogę od około 220 do około 450 tys. ton i eksportuje znaczną część oliwy luzem do Hiszpanii i Włoch. O różnicach w stylu i smaku oliw z tych krajów piszemy w porównaniu oliwy hiszpańskiej, włoskiej i greckiej.
Gaje, drzewa i almazary
| Wskaźnik | Wartość | Rok |
|---|---|---|
| Powierzchnia gajów oliwnych | 2 873 396 ha (dane wstępne) | 2025 |
| Gaje pod oliwę, pod oliwki stołowe i dwukierunkowe | 2,48 mln ha, 89 tys. ha, 252 tys. ha | 2024 |
| Udział gajów bez nawadniania | około 69% | 2024/25 |
| Gaje w Andaluzji | 1,56 mln ha | 2022/23 |
| Drzewa w prowincji Jaén | ponad 65 mln | 2024 |
| Rolnicy uprawiający oliwki | około 400 tys. | 2024 |
| Almazary | 1755 | 2024 |
| Rozlewnie | około 1500 | 2024 |
| Rafinerie | 22 | 2024 |
| Ekstraktornie oleju z wytłoków | 67 | 2025/26 |
| Udział spółdzielni w produkcji oliwy | 64,7% | 2021/22 |
Powierzchnia gajów powoli rośnie: od 2015 r. przybyło około 5%, głównie dzięki nowym sadom intensywnym i żywopłotowym z nawadnianiem, często na ziemiach, gdzie wcześniej uprawiano zboża lub bawełnę. Mimo to większość hiszpańskich drzew wciąż rośnie w tradycyjnych gajach bez nawadniania, często na stokach. Różnice między tymi systemami opisuje tekst o gajach tradycyjnych, intensywnych i żywopłotowych.
Typowy hiszpański rolnik ma kilka lub kilkanaście hektarów i oddaje oliwki do spółdzielni, która je tłoczy i sprzedaje oliwę. Spółdzielnie wytwarzają prawie dwie trzecie oliwy w kraju, a najwięcej jest ich w Andaluzji. Kto stoi za nimi i za największymi markami, opisujemy w tekście kto robi hiszpańską oliwę, a konkretne tłocznie pokazuje mapa almazar.
Eksport: dokąd płynie hiszpańska oliwa
Hiszpania eksportuje około dwóch trzecich swojej oliwy. W pięciu kampaniach z lat 2020–2025 sprzedawała za granicę średnio 919 300 ton rocznie o wartości przekraczającej 5 mld €, a wartość eksportu była ponad osiem razy wyższa od wartości importu. W samych dziesięciu pierwszych miesiącach kampanii 2025/26 eksport wyniósł 833 440 ton.
| Wskaźnik | Wartość | Okres |
|---|---|---|
| Eksport oliwy | 778 942 t, 6,16 mld € | rok 2024 |
| Import oliwy | 243 561 t, głównie z Portugalii (47%) i Tunezji (22%) | rok 2024 |
| Udział eksportu luzem | ponad 60% | średnia pięciu kampanii |
| Eksport do USA | 87 273 t, z tego 52 874 t butelkowane w Hiszpanii | I półrocze 2025 |
| Eksport do USA (firmy eksportujące) | 102 313 t, wzrost o 22% | rok 2025 |
| Eksport oliwy z Andaluzji | 4,57 mld € | rok 2024 |
Głównymi kierunkami są Włochy, USA, Francja, Portugalia i Wielka Brytania. Słabością hiszpańskiego eksportu jest przewaga oliwy luzem: ponad 60% wyjeżdża w cysternach, przede wszystkim do Włoch, gdzie jest butelkowana i sprzedawana dalej pod włoskimi markami z wyższą marżą. Oliwę w butelkach Hiszpania wysyła głównie do USA, Francji i Portugalii, a jej eksport w ciągu pięciu lat do 2024 r. potroił się.
Stany Zjednoczone są najważniejszym rynkiem poza Unią. Od 2014 r. Hiszpania jest tam największym dostawcą oliwy pod względem ilości, choć w wartości wciąż prowadzą Włochy. W pierwszej połowie 2025 r. ponad 60% hiszpańskiej oliwy sprzedanej do USA trafiło tam już w butelkach. Od sierpnia 2025 r. oliwę z Unii obejmują w USA cła importowe, a hiszpańskie czarne oliwki stołowe obciążają tam osobne cła, które kosztowały sektor około 257 mln € strat. Druga po USA wśród rynków spoza UE jest Wielka Brytania, rosną też Australia, Kanada i Chiny.
Spożycie w Hiszpanii
Hiszpanie są jednymi z największych konsumentów oliwy na świecie, ale rekordowe ceny lat 2022–2024 wyraźnie zmieniły ich zwyczaje. W kampanii 2021/22 rynek krajowy wchłonął około 602 tys. ton oliwy, a w 2022/23 już tylko około 367 tys. ton. Część rodzin przeszła wtedy na olej słonecznikowy, który w Hiszpanii zawsze był tańszą alternatywą.
| Wskaźnik spożycia w domach | Wartość | Rok |
|---|---|---|
| Zakupy oliwy przez gospodarstwa domowe | 264,7 mln l | 2024 |
| Wydatki gospodarstw domowych na oliwę | 2,11 mld € | 2024 |
| Spożycie na osobę | 8,9 l | 2020 |
| Spożycie na osobę | 5,6 l | 2024 |
| w tym extra virgin na osobę | 2,2 l | 2024 |
| Udział marek własnych sieci w sprzedaży samoobsługowej | 53,5% | 2024 |
| Sprzedaż oliwy w butelkach na rynku krajowym | 143,6 mln l, w tym 68,2 mln l extra virgin | I półrocze 2025/26 |
Liczby z gospodarstw domowych nie obejmują restauracji, hoteli ani przemysłu spożywczego, dlatego są niższe niż całkowite zużycie. Pokazują jednak trend: spożycie na osobę spadło w latach 2020–2024 o ponad jedną trzecią, a wydatki wzrosły, bo litr kosztował znacznie więcej. Hiszpanie kupują oliwę głównie w supermarketach (56,7% zakupów w 2024 r.) i hipermarketach (28,6%), a ponad połowa butelek to marki własne sieci.
W hiszpańskich sklepach obok extra virgin stoją oliwy „suave” i „intenso”. To mieszanki oliwy rafinowanej z virgin, a nie odmiany ani poziomy jakości extra virgin. Wyjaśniamy to w tekście o kategoriach oliwy.
Oliwa z wytłoków i oliwki stołowe
Hiszpania jest też największym producentem oleju z wytłoków, aceite de orujo. Wytłoki, czyli miąższ, skórki i pestki po tłoczeniu, przerabia 67 ekstraktorni. W kampanii 2025/26 kraj miał wytworzyć około 125 tys. ton tego oleju, co odpowiada około 60% produkcji światowej i 68% światowego handlu. Hiszpański olej z wytłoków trafia do ponad 130 krajów, a na początku kampanii 2025/26 największymi odbiorcami były USA (30% eksportu), Brazylia i Wielka Brytania. Czym ten produkt jest i do czego się nadaje, wyjaśnia tekst o oliwie z wytłoków.
Osobnym rynkiem są oliwki stołowe. W kampanii 2024/25 Hiszpania przeznaczyła na nie ponad 530 tys. ton owoców, głównie odmian Manzanilla, Hojiblanca i Gordal, uprawianych przede wszystkim w Andaluzji, w okolicach Sewilli. Hiszpania jest największym eksporterem oliwek stołowych na świecie, a ich historię i odmiany opisuje przewodnik po hiszpańskich oliwkach stołowych.
Jak czytać dane o oliwie
Liczby o hiszpańskiej oliwie publikuje kilka instytucji i warto wiedzieć, co oznaczają. Prognoza (aforo) ministerstwa rolnictwa pojawia się na początku października i jest szacunkiem przed zbiorem. Dane miesięczne o produkcji, sprzedaży i zapasach zbiera agencja kontroli żywności AICA na podstawie deklaracji almazar i rozlewni. Ostateczny wynik kampanii znany jest dopiero po jej zamknięciu, czyli po 30 września, i potrafi odbiegać od prognozy o kilka, a nawet kilkanaście procent.
Dane eksportowe podaje się zwykle w latach kalendarzowych, a dane o produkcji w kampaniach, więc nie da się ich prosto od siebie odjąć. Dlatego w tabelach zawsze zaznaczamy okres. Szerszy obraz rynku i najważniejsze pojęcia zebraliśmy w przewodniku oliwa z Hiszpanii od podstaw.
Pytania i odpowiedzi
Ile oliwy produkuje Hiszpania rocznie?
W typowym roku od 1,3 do 1,5 mln ton. W kampanii 2025/26 było to około 1,3 mln ton, a prognoza na 2026/27 mówi o 1,6 mln ton. Rekord, prawie 1,79 mln ton, padł w kampanii 2018/19, a najsłabszy wynik ostatnich lat, około 666 tys. ton, w suszy 2022/23.
Jaki procent światowej oliwy pochodzi z Hiszpanii?
W normalnym roku około 40%, czyli cztery na dziesięć litrów oliwy na świecie. Hiszpania wytwarza też około dwóch trzecich oliwy Unii Europejskiej. W latach suszy udział ten spada: w kampanii 2022/23 wyniósł tylko około jednej czwartej.
Który region Hiszpanii produkuje najwięcej oliwy?
Andaluzja, która daje zwykle trzy czwarte hiszpańskiej oliwy, a w prognozie na 2026/27 nawet 79%. Najważniejsza jest prowincja Jaén, gdzie rośnie ponad 65 mln drzew i powstaje ponad jedna trzecia oliwy kraju. Druga jest Kastylia-La Mancha, trzecia Estremadura.
Dlaczego w latach 2022–2024 zabrakło hiszpańskiej oliwy?
Przez dwie kampanie z rzędu susza i fale upałów w czasie kwitnienia zniszczyły zawiązki owoców. Produkcja spadła z blisko 1,5 mln ton w 2021/22 do około 666 tys. ton w 2022/23 i około 854 tys. ton w 2023/24. Ceny w hurcie wzrosły wtedy do rekordowych poziomów, a spożycie w Hiszpanii wyraźnie spadło.
Dokąd Hiszpania eksportuje najwięcej oliwy?
Pod względem ilości najwięcej oliwy trafia do Włoch, głównie luzem, do butelkowania. Kolejne kierunki to USA, Francja, Portugalia i Wielka Brytania. Stany Zjednoczone są największym rynkiem poza Unią: w 2025 r. hiszpańscy eksporterzy wysłali tam ponad 100 tys. ton.
Ile oliwy zjada przeciętny Hiszpan?
W domach przeciętny Hiszpan zużył w 2024 r. około 5,6 l oliwy, wobec 8,9 l w 2020 r. Spadek wynikał głównie z rekordowych cen po suszy. Do tego dochodzi oliwa zjadana w restauracjach i w produktach spożywczych, której te dane nie obejmują.
Ile almazar działa w Hiszpanii?
W 2024 r. w Hiszpanii działało około 1750 almazar, czyli tłoczni oliwy, do tego około 1500 rozlewni, 22 rafinerie i 67 ekstraktorni oleju z wytłoków. Prawie dwie trzecie oliwy wytwarzają spółdzielnie. Najwięcej tłoczni jest w Andaluzji, zwłaszcza w prowincjach Jaén i Kordoba.




